Σκέψεων συνέχεια…

 Πανσέληνος με ολίγη… αμπελοφιλοσοφία.

-Ερώτηση: Τί είναι Μόρφωση και τί Παιδεία;

-Απάντηση: Μόρφωση είναι το αποτέλεσμα της διαρκούς εφέσεως γιά μάθηση -σφαιρική και πολύμορφη- η οποία διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες, δημιουργεί περαιτέρω ερωτήματα και συντελεί στη γνώση και την αυτογνωσία. Τελικά, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως «μόρφωση» είναι αυτό που μένει, όταν ξεχαστούν οι επί μέρους γνώσεις που συλλέξαμε, τήδε κακείσε. Κάτι σαν τη γυαλάδα που μένει στα έπιπλα όταν τριφτούν πολύ καλά και φύγει το χειρόλουστρο με το οποίο τα περάσαμε.

Παιδεία, απλά, είναι το σύνολο των γνώσεων που παίρνουμε και κατατείνουν στο να μπορέσουμε να ασκήσουμε κάποιο επάγγελμα. Όσο εξεζητημένες και εξειδικευμένες κι αν είναι αυτές. Εκπαίδευση είναι… το ψωμί μας!

Με την «παιδεία» η ζωή μιάς κοινωνίας γίνεται καλύτερη, με ευκολότερη και πιό άνετη διαβίωση, ενώ με την «μόρφωση» ανεβαίνει το πνευματικό, πολιτιστικό και πολιτισμικό της επίπεδο. Π.χ. ένας καλός γιατρός, καλός δικηγόρος, ή καλός μηχανικός δεν είναι -κατ΄ ανάγκην- μορφωμένο άτομο!

- Η βεβαιότητα της αλαζονείας σκοτώνει την αμφισβήτηση και φιμώνει τη σκέψη.

-Ο εγωισμός σκοτώνει τον έρωτα.

-Η ιδέα του θανάτου δεν τρομάζει, αν έχεις συνειδητοποιήσει το νόημα της ζωής.

-Δεν υπάρχουν εύκολα και δύσκολα, αλλά γνωστά και άγνωστα. Κάθε δύσκολο που γίνεται γνωστό, μεταμορφώνεται σε εύκολο.

-Οι μεγάλες αγάπες δεν πεθαίνουν ποτέ. Ξεπερνούν το φράγμα της ζωής και εισέρχονται στην… λογοτεχνία.

- Η αυτογνωσία αποτελεί το κέντρο ελέγχου της συνειδήσεως, που αν πάψει να λειτουργεί επέρχεται το χάος του αμοραλισμού.

-Ανήθικο είναι κάθε τί που ξεπερνά το φράγμα της κρίσεως, υπακούοντας μόνο στην παρόρμηση του ενστίκτου.

-Η συνείδηση είναι ένας αλάνθαστος ελεγκτικός μηχανισμός, αρκεί… να υπάρχει.

-Ο πραγματικός φίλος δεν προδίδει ποτέ. Αν συμβεί, αυτό σημαίνει πως λίγο πριν την προδοσία, η φιλία… κατελύθη.

-Όλοι επιζητούν την «ηθική», όμως καθένας όπως αυτός την εννοεί.

-Ευτυχία είναι η κατάσταση ισορροπίας της συνειδήσεως. Εκδηλώνεται, κυρίως, στον ύπνο μας.

-Η ευτυχία δεν αποτελεί μέγεθος συνεχές, αλλά κβαντωμένο. Η δυστυχία το μπορεί.

-Ο κόσμος θα γινόταν τέλειος, αν μπορούσε ο χρόνος να κυλήσει κι αντίστροφα.

Σκόρπιες σκέψεις, πάνω στο περίφημο «Big Bang».

Μικρό καταστάλαγμα ζωής…

-Ερώτημα: Ποιός είναι, άραγε, ο σκοπός της Ζωής; Υπάρχει βαθύτερο νόημα γι΄ αυτήν;

-Απάντηση: Κανείς! Η Ζωή είναι αυτοσκοπός. Ζωή γιά την ζωή, στα πλαίσια μιάς αέναης εξελικτικής διαδικασίας του Σύμπαντος. Όλα τα έμβια συμβάλλουν σ΄ αυτό με τον πρόσκαιρο ρόλο που διαδραματίζουν σ΄ αυτήν. Έρχονται, ζουν γιά λίγο, πεθαίνουν, χάνονται.

-Ερώτημα: Υπάρχει Θεός;

-Απάντηση: Κατηγορηματικά ΝΑΙ! Το «Big Bang»: (Συμπύκνωση ενέργειας, έκρηξη και διασπορά ύλης στο διάστημα με αποτέλεσμα την γέννηση των Γαλαξιών) αποτελεί την τελευταία -αν και αμφισβητούμενη από κάποιους- θεωρία περί της Δημιουργίας του Σύμπαντος, με την παραδοχή του Νόμου του Edwin Hubble και τις παρατηρήσεις του Milton Humason, σχετικά με τις μετακινήσεις των Γαλαξιών. Αυτό -το Μπιγκ Μπανγκ- όχι μόνο δεν διαψεύδει την ύπαρξη Θεού, αλλά, αντιθέτως, την ισχυροποιεί. Διότι, όλη η διαδικασία που δημιούργησε την Μεγάλη Έκρηξη, (Μπιγκ Μπανγκ), προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιου στοιχείου -υλικού, άυλου, ενέργειας, ή οιουδήποτε άλλου- το οποίον… εκρήγνυται. Και εκεί, στην δημιουργία αυτού του… «οιουδήποτε» κρύβεται ο Θεός, ως Προϋπάρχων Άναρχος!

-Ερώτηση: Πώς ενεργεί ο Θεός; Τί ζητεί από τους ανθρώπους; Τί λέει; Ποιό είναι το θέλημά Του;

-Απάντηση; Ο Θεός δεν… λέει, ο Άνθρωπος λέει ότι ο Θεός… λέει! Ο Θεός κάνει! Γιά την ακρίβεια… «έκανε», δημιουργώντας το Σύμπαν και άφησε παρακαταθήκη, γιά την αέναη λειτουργία του, τους φυσικούς Νόμους. Ο Θεός δεν έχει «θέλημα» και δεν επεμβαίνει στους νόμους που θέσπισε, αλλά -κατά καιρούς- υπενθυμίζει την παρουσία Του μέσω «πεφωτισμένων» εντεταλμένων Του και στόχο συμβουλευτικό γιά την ομαλή διαβίωση και συμβίωση των διαφόρων κοινωνιών, οι οποίες έχουν απόλυτη ελευθερία κινήσεως.

-Ερώτημα: Ποιός είναι, τελικά, ο ΑΛΗΘΙΝΟΣ Θεός; Υπάρχουν τόσες παραλλαγές και απεικονίσεις Του.

-Απάντηση: Ο Θεός είναι Ένας και Προαιώνιος. Οι απεικονίσεις Του, στον χώρο και τον χρόνο, και οι διάφορες εκδοχές Του, π.χ. Θρησκείες, Δόγματα, κ.λπ. είναι φιλότιμες προσπάθειες, όντως σοφών ανθρώπων, και ανθρώπινα κατασκευάσματα, τα οποία εξυπηρετούν, κατά βάσιν, ανθρώπινες κοινωνικές ανάγκες, βασιζόμενες στην κανονάρχηση και πειθαρχία που αποπνέει η ελπίδα και ο φόβος μιάς -μετά θάνατον- θετικής ή αρνητικής ανταμοιβής.

-Ερώτηση; Πώς νοούνται οι δηλούντες… «άθεοι»;

-Απάντηση: Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν «άθεοι» άνθρωποι. Απλά, αυτοί είναι «άθρησκοι», δυσπιστούντες στα υπάρχοντα θρησκευτικά δόγματα, οι οποίοι μπερδεύουν τις έννοιες: «Θεός» και «θρήσκευμα». Το «άθεος» είναι έννοια… αδιανόητη! Όπως το «αποτέλεσμα» χωρίς «αίτιο», το «μουσική» χωρίς «μουσικοσυνθέτη», το «ζωγραφικός πίνακας» χωρίς «ζωγράφο», το… «ομελέτα» χωρίς… «αυγά»! Η ύπαρξη Θεού, ως Δημιουργού των πάντων, είναι προφανής και αδιαμφισβήτητη. 

Βασίλισσα Ελισάβετ Β¨

 Εποχές που τελειώνουν και κύκλοι που κλείνουν…

Από τα πρώιμα νιάτα μου με απασχόλησε ο τρόπος διοίκησης των κοινωνιών και οι πάσης φύσεως ηγεσίες τους. Στις αρχέγονες, κάποιοι ισχυροί άρπαζαν το όπλο -σπαθί, τσεκούρι, ρόπαλο, δόρυ- και με το σθένος της ψυχής, τον «τσαμπουκά» του χαρακτήρα και την αλκή του σώματος έμπαιναν μπροστάρηδες και «κάλπαζαν», ενώ η μάζα της πλέμπας τους ακολουθούσε ζητωκραυγάζοντας υποταγμένα. Αυτοί εγκαθιστούσαν την ηγεμονία τους με διάφορες ονομασίες -π.χ. φύλαρχος, άρχοντας, βασιλιάς, τύραννος, δόγης, αυτοκράτορας, ίνκα, κ.λπ- μέχρις ότου κάποιος δυνατότερος τους αμφισβητούσε και τους έπαιρνε την εξουσία, συνηθέστατα μαζί και το κεφάλι.

Η πολιτισμική και πολιτιστική εξέλιξη εισήγαγε την «δημοκρατία» ως μορφή εξουσίας, μαζί με την αξιοκρατία και τους… θεσμούς, οι οποίοι άλλοτε προστάτευαν τις δημοκρατικές διαδικασίες και άλλοτε… υποτίθεται πως το έκαναν, ανοίγοντας δρόμους προς τις πάσης φύσεως αναξιοκρατίες, δικτατορίες, φαυλοκρατίες, κ.λπ.

Ομολογώ πως πολύ ταλαντεύτηκα μέχρι να καταλήξω στην επιλογή μου γιά τον άριστο και ενδεδειγμένο τρόπο δημιουργίας μιάς -τρόπον τινά ιδανικής «πολιτείας»- και κάποιες φορές… «αλλαξοπίστησα», λαμβάνοντας υπ΄ όψει συγκεκριμμένα εκάστοτε γεγονότα, που ανέτρεπαν προηγούμενες πεποιθήσεις, θεωρώντας την κάθε τελευταία μου άποψη ως την ωριμότερη και, άρα, τελική. Μέχρις ότου… αναθεωρήσω και δαύτη!

Έτσι… «κουτρουβάλησα» μιά ζωή μέχρι να συνειδητοποιήσω πως: «Ο κάθε λαός έχει το πολίτευμα και την ηγεσία που του αξίζει»! Σε υψηλού πολιτιστικού επιπέδου λαούς, π.χ. Βρετανοί, οι οποίοι από τις αρχές του 13ου αιώνος απέκτησαν γραπτή μορφή ανθρωπίνων δικαιωμάτων, («Μάγκνα κάρτα») και εν συνεχεία Κοινοβούλιο, καθώς και λαοί ήρεμης ιδιοσυγκρασίας, π.χ. Ταϋλανδοί, το πολίτευμα της βασιλείας ταιριάζει μιά χαρά, καθώς ο βασιλιάς αποτελεί ζωντανό και αποδεκττό σύμβολο ισχύος του κράτους και ενότητος του έθνους. Οι ασφαλιστικές δικλείδες των σχέσεων ηγετών με τους λαούς τους λειτουργούν μιά χαρά και οι κοινωνίες εξελίσσονται αρμονικά και προάγονται φυσιολογικά, μέσα σε μιά δημιουργική, πλην πραγματικά προοδευτική… «ανία», π.χ. Δανία, Σουηδία, Νορβηγία, Λουξεμβούργο, όπου η Ιστορία τους γράφεται σε μικρό… σημειωματάριο, καθώς η ζωή σ΄ αυτές κυλά αδιατάρακτη. Ενώ οι πάσης φύσεως «ανήσυχοι», αμφισβητίες και διαρκώς επαναστατημένοι -δικαίως ή αδίκως- λαοί είναι καταδικασμένοι να βολοδέρνουν μεταξύ του «ζήτω ο Τάδε» και «κάτω ο Δείνα»(!), τείνοντας «ευήκοα ώτα» σε έωλες ή απατηλές υποσχέσεις και αναζητώντας πάντοτε… «σωτήρες» και όχι κυβερνήτες, γενόμενοι, έτσι, θύματα του κάθε λαοπλάνου δημαγωγού ο οποίος υπόσχεται τα πάντα στους πάντες, ουδέποτε τηρώντας τις υποσχέσεις του. Με την Ιστορία τους γεμάτοι από συνεχή πραξικοπήματα, αιματηρές εξεγέρσεις, εμφύλιους πολέμους, μίση και… υπανάπτυξη.

Επ΄ ευκαιρία του θανάτου -αναμενόμενου προ πολλού- της σώφρονος και εξαιρετικά συμπαθούς Βασίλισσας Ελισάβετ, θα ήθελα να καταθέσω μερικές, αιρετικές ίσως, σκέψεις. Ο ηγέτης μιάς χώρας, ανεξαρτήτως πολιτεύματος, εκφράζει -γενικώς και σε όλα τα επίπεδα- την ισχύ και την περηφάνεια του λαού του, τόσο σε πνευματικό και ηθικό επίπεδο, όσο και στην σωματική εμφάνιση και άλκιμη ρώμη. Γι΄ αυτό και -προσωπική τοποθέτηση- δεν θεωρώ αρμόζουσα την εμφάνιση μιάς -συμπαθέστατης κατά τα άλλα- υποβασταζόμενης γιαγιάκας με τρεμάμενο βήμα και μπαστουνάκι- ή κάποιου δύσμορφου «Ρασπούτιν», ως περήφανο σύμβολο μιάς περήφανης χώρας.

Φρονώ, λοιπόν, πως κάποιος ανακτορικός μηχανισμός θα πρέπει να θεσπιστεί ώστε να επιβλέπει ένα ελάχιστο εμφανισιακό και ηλικιακό παρουσιαστικό του εκάστοτε ηγεμόνα και να εισηγείται την τιμητική αποστρατεία του όταν δεν μπορεί να εκφράσει ικανοποιητικά, ως σύμβολο, τον λαό του. Θα προτιμούσα, από χρόνων, την Ελισάβετ βασιλομήτορα δίπλα στον βασιλιά Κάρολο, ως σοφή μυστικοσύμβουλο, πριν κι αυτός καταντήσει βασιλικό «κούσαλο» και χρήζει απόσυρσης. Η εικόνα του νεαρού, όμορφου και ευσταλούς Ουίλιαμ στον αγγλικό θρόνο, μου ταιριάζει περισσότερο απ΄ αυτήν του ηλικιωμένου πατέρα του και το ίδιο πιστεύω πως αξίζει σε έναν μεγάλο λαό, όπως είναι ο βρετανικός. Θα προτιμούσα, λοιπόν, τον Ουίλιαμ βασιλιά της Βρετανίας, με τον Κάρολο δίπλα του, ως Μέντορα.

Ο Μεσσίας του σοσιαλισμού -επί τέλους- ήρθε!

"Βάλτε τώρα που γυρίζει"!

Αντιγράφω ένα tweet του εικονιζόμενου σοβαρού κ. Κρίτωνα Αρσένη, βουλευτού -παρακαλώ- του κόμματος του διαβόητου κ. Γιάνη, ο οποίος δίνει τη δική του, μεγαλοφυή στην απλότητά της, πρόταση γιά την επίλυση των μεγάλων οικονομικών προβλημάτων που μαστίζουν τον κόσμο.

Γράφει λοιπόν ο σοφός νεαρός φέρελπις υπεραριστερός οραματιστής πολιτικός: «Η δική μας απάντηση στην ακρίβεια είναι: Ρεύμα, νερό, στέγη, παιδεία, υγεία, 6ωρη 4ήμερη εργασία και βασικό εισόδημα γιά όλα. Κοινωνικοποίηση των εταιριών ηλεκτρισμού, ύδρευσης, δημόσια στέγη γιά όσους δεν έχουν αξιοπρεπή κατοικία. Δημόσια, οικολογικά, δημοκρατικά, συμπεριληπτικά σχολεία».

Πώς μπορεί να διαφωνήσει κανείς με τον φίλτατο βουλευτή του ελληνικού κοινοβουλίου, που… δυστυχώς δεν έχει καμιά κυβερνητική θέση γιά να μπορεί να εφαρμόσει όσα πιστεύει;

Ποιός δεν θα ήθελε δωρεάν ρεύμα, σπίτι, νερό, υγεία και παιδεία;

Ποιός δεν θα ήθελε να δουλεύει έξι ώρες την ημέρα και τέσσερις ημέρες την εβδομάδα και μάλιστα με βασικό εισόδημα, το οποίο φαντάζομαι να είναι της τάξης των 1.000 ευρώ και πάνω;

Και ποιός δεν θα επιθυμούσε να γίνουν κρατικές οι ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, να έχουμε τζάμπα σπίτια και… συμπεριληπτικά σχολεία;

(Σημ. Αυτό το τελευταίο δεν το κατάλαβα ακριβώς, όμως ευελπιστώ πως κάποια στιγμή -δεν μπορεί- θα το εξηγήσει).

Πολύ ωραία λόγια, σοβαρές υποσχέσεις, εφικτές εξαγγελίες και ευγενείς στόχοι γιά μιά χώρα-πρότυπο, όπου όλα θα λειτουργούν υπέροχα και ιδανικά.

Προσωπικά, αναζητώ την εκλογική περιφέρεια του… ομοϊδεάτη μου Κρίτωνα. Θα σπεύσω -τίρα, βίρα- να μετοικήσω, αλλάζοντας εκλογική έδρα, προκειμένου να σταυρώσω τον πρωτοπόρο ομοϊδεάτη μου στις επερχόμενες εκλογές! (Εκτός αν προλάβουν οι κύριοι με τα λευκά και τον κλείσουν σε αρμόδιο ευαγές ίδρυμα, το οποίο -προφανώς- θα τον στεγάσει… δωρεάν, δίνοντάς του την άνεση -χρόνου και τόπου- να αναλύσει εκτενώς στους υπόλοιπους τροφίμους το μεγαλεπήβολο κοινωνικοοικονομικό πρόγραμμά του).

Γενέθλια, γενέθλια, γενέθλια…

 Αναζητώντας νέον Γκαίτε, (Φάουστ), ή έστω νέον  Όσκαρ Ουάιλντ, (Ντόριαν Γκραίη)΄

«… Η περασμένες μέρες πίσω μένουν,

μιά θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων

τα πιό κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη.

……………………………………………………….

τί γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.»

Οι πιό πάνω στίχοι από τα «Κεριά», το πιό αγαπημένο ποίημα του λατρευτού μου Καβάφη, τον τελευταίο καιρό στριφογυρίζει επίμονα στο μυαλό μου. Σύμπτωση ίσως, αλλά το τελευταίο δίμηνο πλήθος αγαπημένων, φίλων και γνωστών γιορτάζουν γενέθλια. Προφανές και φυσιολογικό ο κύκλος μου να περιέχει άτομα περί την ηλικία μου και το ενδιαφέρον μου να περιορίζεται σ΄ αυτά.

Αναλογίζομαι όψιμα, θεωρώντας λογικό, πως η «σπορά» τους -μαζί κι η δική μου- θα πρέπει να οφείλεται στο γεγονός πως εκείνα τα φτωχικά χρόνια τα παραθυρόφυλλα προσπαθούσαν να κρατήσουν το κρύο έξω από τα σπίτια των ανθρώπων και οι φλοκάτες να κρατήσουν τη ζέστη… μέσα στο κρεβάτι τους. Με όλα τα… παρεπόμενα συμπαρομαρτούντα!

Δυστυχώς, παρήλθαν ανεπιστρεπτί τα απόμακρα χρόνια όπου το σβήσιμο των λιγοστών κεριών στην τούρτα συνοδευόταν από ελπίδες, προσδοκίες και χαρούμενα πρόσωπα με γέλια, χειροκροτήματα και το γνωστό τραγουδάκι. Σήμερα -τουλάχιστον σε μένα- αυτή η γιορτή μοιάζει βασανιστική και μελαγχολική. Μου θυμίζει πως ένα ακόμη από τα μπροστινά μου κεριά έσβησε, λιγοστεύοντας τα αναμμένα υπόλοιπα, αυγατίζοντας την μακριά σειρά εκείνων που σωρεύονται πίσω μου.

Ξέρω πως οι πιο πάνω γραμμές δεν θα διαβαστούν ευφροσύνως. Όμως σε δεύτερη, πιό ψύχραιμη, ανάγνωση θα αναδυθεί η πικρή αλήθεια τους.

ΠΑΤΡΙΔΑ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

 Μικρή, προ χρόνων, απόπειρα γραφής σχολικού θεατρικού σκετς γιά κάποιο σχολείο, στην εορταστική επέτειο της 25ης Μαρτίου.

(Παρακλητική... απαίτηση της κόρης μου!)

Σαν μόνιμα επίκαιρο το αναδημοσιεύω.

ΠΑΤΡΙΔΑ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Σκηνή Α:

Σκηνικό: Δωμάτιο αστικού σπιτιού. Ριντώ στο βάθος. Γραφείο με σκόρπια βιβλία απάνω έναν P/C, μικρός καναπές και δύο καρέκλες.

Ο Νίκος διαβάζει ένα βιβλίο. Πότε καγχάζει, πότε κουνάει το κεφάλι μελαγχολικά. Μπαίνει ο Πατέρας.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: - Τί διαβάζεις Νικολάκη;

-ΝΙΚΟΣ: - Τίποτα, τίποτα, να κάτι που βάζει τα πράγματα στη θέση τους και ξεκαθαρίζει μερικές πατριδοκαπηλικές κουταμάρες που μας σερβίρουν στο σχολείο. Όλες αυτές τις ανοησίες που σας παραμύθιαζαν επί χρόνια και σας «ξέπλεναν» τα μυαλά.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: - Μα τί λές βρε παιδάκι μου, τί κουταμάρες είναι αυτά που λες; Γιά ποιά παραμύθια μιλάς;

-ΝΙΚΟΣ: -Εγώ λέω κουταμάρες ή αυτοί που γιά χρόνια σαν πότιζαν αφιόνι γιά πατρίδες, θρησκείες και οικογένειες. Γιά να σας ντοπάρουν, να σας κουμαντάρουν, να σας κάνουν όργανα των επιδιώξεών τους.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: - Πάψε. Ποιός ανόητος σου τα ’μαθε αυτά; Τέτοια σας διδάσκουν στο σχολείο;

-ΝΙΚΟΣ: - Όχι, εκεί δεν μας λένε τίποτα. Ίσα-ίσα, το ανάποδο. Η προπαγάνδα μας τα κρύβει. Αν περίμενα από το σχολείο, τούβλο θα έμενα όπως έμειναν κι οι γενιές σας.

(Ο πατέρας πλησιάζει και παίρνει το βιβλίο που διαβάζει ο Νίκος, στα χέρια του)

-ΠΑΤΕΡΑΣ: - Γιά να δω βρε παιδάκι μου, τί διαβάζεις. Α, χά…. Φαλλμεράγιερ! Πού το βρήκες αυτό πάλι. Εκείνος ο μαλλιάς ο Σωτήρης θα στο πάσαρε. Ο μηδενιστής, ο ανάρχας, ο άχρηστος.

-ΝΙΚΟΣ: - Δεν είναι καθόλου άχρηστος. Κι αν θες να μάθεις είναι πολύ πιό σκεπτόμενος και πιό προβληματισμένος απ’ όλους μας στην τάξη. Απλά ο Σωτήρης δεν μασάει στα φούμαρα που μας πιπιλίζουν γιά χρόνια τ’ αυτιά οι επιτήδειοι. Άκου λέει πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια… Σας ντοπάριζαν επί αιώνες με είδωλα και με ψευδαισθήσεις γιά να σας ναρκώνουν κολακεύοντας τον εθνικισμό σας. Γιά να στρέφουν τον ένα κατά του άλλου, ανάλογα με τα συμφέροντα του κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστών. Δεν υπάρχουν πατρίδες πατέρα. Πατρίδα και μάνα μας είναι ολάκερη η Γή. Αυτή μας γεννά κι αυτή μας τρέφει όλους. Άσπρους, μαύρους, κίτρινους, κόκκινους. Θέμα τύχης το πού θα γεννηθείς. Όπου σε σπείρει ο πατέρας σου, όπου ριζώσεις και όπου αναπτυχθείς. Εμείς κοκορευόμαστε γιά τη ράτσα μας κι όμως, όπως γράφει ο ιστορικός Φαλλμεράγιερ που μελέτησε τον χώρο, η Ελλάδα είναι απλά ένας τόπος, όπως όλοι. Από δω πέρασαν, διαχρονικά, του κόσμου οι φυλές που ζυμώθηκαν κι ανακατεύθηκαν με τους εκάστοτε ντόπιους κι έβγαλαν ό,τι… έβγαλαν. Γιά όλους ο τόπος υπήρξε πατρίδα. Μέχρι κάποιοι να μετακινηθούν και πάνε σε μιά άλλη… πατρίδα, ενώ κάποιοι άλλοι να μείνουν, να ριζώσουν, να ανακατευτούν με τους ντόπιους και ν’ αφομοιωθούν. Έτσι στον όρο «πατρίδα» τί μένει; Το μέρος που γεννήθηκες και που, αν πρέπει να μετακινηθείς γιά κάποιο λόγο, μετακινείται κι αυτός, θαυμάσια, μαζί σου. Δεν θυμάσαι πατέρα που ο θείος Ανέστης, όταν ήταν να πάει στην Αυστραλία, μας έλεγε: «Όπου γης και πατρίς». Και τώρα ζει μιά χαρά αποκατεστημένος στη Μελβούρνη. Τέσσερα ρεστοράν έχει εκεί! Η Αυστραλία είναι λοιπόν η πατρίδα γι’ αυτόν.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: - Γιέ μου σύνελθε! Μάλλον δεν διαβάζεις αρκετά Ιστορία. Ίσως θα πρέπει να μιλήσω με τον Διευθυντή σου.

ΑΥΛΑΙΑ

Σκηνή Β’:

Σκηνικό: Τάξη σχολείου. Ριντώ στο βάθος, μερικά θρανία. Ώρα διαλείμματος στη τάξη. Νίκος, Καρολίνα και 2-3 παιδιά κάθονται χύμα και συζητούν. Ο Σαμίρ μπαίνει κρατώντας μία εφημερίδα, κάθεται στο τελευταίο θρανίο και διαβάζει περίλυπος. Ο Νίκος τον πλησιάζει.

-ΝΙΚΟΣ: -Γειά σου ρε Σαμίρ. Γιατί τόσο σκοτεινός σήμερα; Πέσανε τα καράβια σου έξω;

-ΣΑΜΙΡ:….

-ΝΙΚΟΣ: -Λέγε ρε. Τί σου συμβαίνει κι είσαι σαν Επιτάφιος; Τί διαβάζεις εκεί;

-ΣΑΜΙΡ: -Καλά που βρίσκεστε εσείς; Σε ποιόν κόσμο ζείτε; Χαμπάρι δεν πήρατε τί συμβαίνει γύρω σας;

(Όλοι σταματούν τις συζητήσεις και στρέφονται με ανήσυχη περιέργεια προς τον Σαμίρ).

-ΝΙΚΟΣ (Αιφνιδιασμένος και ανήσυχος, ρωτάει συνεσταλμένα): Συγγνώμη ρε Σαμίρ, αλλά δεν ξέρω. Τί έγινε πάλι;

ΣΑΜΙΡ: -Δεν άκουσες ειδήσεις, δεν διάβασες εφημερίδες; Εδώ χαλάει ο κόσμος κι εσείς… δεν τρέχει τίποτε; Ωραίοι είσαστε, μα την αλήθεια. Χορτάτοι, ευτυχείς κι αμέριμνοι!

ΝΙΚΟΣ: -Έλα, άστα αυτά τώρα και πες μου τί τρέχει. Δεν παρακολουθώ τηλεόραση, δεν διαβάζω εφημερίδες. Παραφράζω τον Καζαντζάκη: «Είμαι λέφτερος!». Λέγε τώρα!

-ΣΑΜΙΡ: - Τί είχες Γιάννη, τ’ είχα πάντα. Οι Ισραηλινοί ξαναμπουκάρανε στη Γάζα. Έγινε χαμός. Μέχρι τώρα μετράμε 36 σκοτωμένους δικούς μας και πάνω από εκατό τραυματίες. Τα νοσοκομεία γέμισαν, ο κόσμος βγήκε στους δρόμους πάλι.

ΝΙΚΟΣ: -Και πώς έγινε αυτό; Στα καλά καθούμενα; Δεν μπορεί, θα τους τσιγκλίσατε κι εσείς όμως. Φαντάζομαι δηλαδή…

-ΣΑΜΙΡ: - Να μη φαντάζεσαι τίποτα. Εσύ δεν ξέρεις και δεν μπορείς να καταλάβεις.

-ΝΙΚΟΣ: -Γιατί δεν μπορώ; Δεν είμαι βλάκας. Μιά χαρά μπορώ!

-ΣΑΜΙΡ: -Έλα δω, λοιπόν…

(Ο Σαμίρ σηκώνεται, τον πιάνει από το χέρι και τον οδηγεί στην άκρη του ριντώ, σαν να βλέπουν από παράθυρο έξω. Ο Σαμίρ δείχνει έξω από το παράθυρο)

-ΣΑΜΙΡ: -Φίλε μου Νικόλα. Κοίτα εκεί τον Υμηττό δεξιά και την Πάρνηθα στ’ αριστερά. Αυτά τα βουνά είναι δικά σου. Είναι οικείος τόπος σου κι ας μην το καταλαβαίνεις. Κι ας μην το εκτιμάς. Τα περπατάς στις βόλτες σου, σε ξεδιψούν οι πηγές τους, σε χορταίνουν οι ταβέρνες τους. Όποτε σου γουστάρει τα περπατάς κι ανασαίνεις το οξυγόνο τους. Και όχι μόνο αυτά. Όποτε θέλεις ξεκινάς από το σπίτι, τη φωλιά σου, και ξένοιαστος και ασφαλής κυκλοφορείς στην επικράτεια της χώρας σου άνετος κι αμέριμνος. Κανείς δεν σ’ εμποδίζει, κανείς δεν σ’ ενοχλεί και κανείς δεν σου ζητάει… «χαρτιά» και ταυτότητες γιά να περάσεις μπλόκα και συρματοπλέγματα, που κάθε λίγο και λιγάκι βρίσκεις στημένα μπροστά σου και σε κάνουν να μη καταλαβαίνεις πού πατάς και πού βρίσκεσαι. Όμως γιά να γίνουν όλα αυτά, γιά να σας κατακυρωθούν αυτοί οι χώροι που εσύ και δικοί σου απολαμβάνετε χωρίς να προβληματίζεστε και χωρίς, πολλές φορές, να εκτιμάτε, χιλιάδες πρόγονοί σου έχυσαν το αίμα τους και έδωσαν τη ζωή τους. Τέτοιους χώρους εμείς δεν έχουμε εκεί κάτω, Νικόλα μου. Λίγες σπιθαμές γης παλεύουμε να εξασφαλίσουμε γιά να περηφανευτούμε και μεις κάποτε πως αποκτήσαμε… πατρίδα. Εμείς οι πεινασμένοι που λαχταρούμε κι εσείς οι χορτάτοι που δεν εκτιμάτε.

(Ο Σαμίρ σταματά, σκέφτεται λίγο σιωπηλός και συνεχίζει, κοιτώντας στα μάτια τον Νίκο).

- Αν οι παππούδες σου φίλε μου δεν έδιναν σώμα και ψυχή στα βουνά της Αλβανίας κι αν οι πιό μακρινοί σου πρόγονοι με το χατζάρι στο ένα χέρι και το παιδί τους στο άλλο δεν έκαναν γιούρια απ’ το Μεσολόγγι, σήμερα θα είχατε Γάζες και Ραμάλες, μόνο που αυτές θα λέγονταν Εκάλες και Βουλιαγμένες! Αλλά -πίστεψέ με- δεν θα έμοιαζαν καθόλου με αυτά τα όμορφα προάστια που δείχνουν τώρα. Ρημαγμένα κουφάρια και χαλάσματα θα ήσαν.

-Φίλε Νικόλα, ο χορτάτος τον πεινασμένο δεν τον καταλαβαίνει και αλλιώς τον συμπονά. Επιφανειακά κι επιπόλαια. Του ρίχνει μιά ματιά οίκτου κι ένα κομμάτι ψωμί και μετά γυρίζει στη ζεστασιά του σπιτιού του. Στη βολή, την ανία και την... αμφισβήτηση. Έτσι κι εσύ, μαζί με όσους ένας δικός σας ποιητής χαρακτηρίζει... «δειλούς, μοιραίους και άβουλους» κλείνεστε ευτυχείς και ήρεμοι στο καβούκι της άγνοιας και της αφέλειας. Ανικανοποίητοι, διαμαρτυρόμενοι και... αχάριστοι στον Πλάστη που σας έδωσε την άνετη ζωή, μέσα στη σιγουριά μιάς πατρίδας. Σου εύχομαι ολόψυχα να μην αξιωθείς την κατάρα του Θεού γιά την αχαριστία που δείχνετε, όλοι εσείς οι καλοβολεμένοι κι επαναστατημένοι. Όχι τίποτε άλλο, γιατί αν σας καταραστεί να πληρώσετε, θα χάσουμε κι εμείς το αποκούμπι μας. Τη δεύτερη μάνα, τη θετή, που μας άνοιξε μιά στοργική αγκαλιά και μας πρόσφερε καταφύγιο, ζεστασιά και μιά υποκατάστατη πατρίδα.

(Χτυπάει το κουδούνι, μπαίνουν μερικοί μαθητές. Το μάθημα, υποτίθεται θ’ αρχίσει).

ΑΥΛΑΙΑ

Σκηνή Γ΄:

Σκηνικό ίδιο: Χτυπάει κουδούνι γιά διάλειμμα, όλοι φεύγουν πλην της Καρολίνας, η οποία κάθεται στη θέση της, βγάζει από τη σάκα ένα γράμμα. Το διαβάζει και σιγοκλαίει. Ο Νίκος την παρατηρεί καθώς φεύγει και αναστατωμένος από το κλάμα της γυρίζει και την αγκαλιάζει στοργικά.

-ΝΙΚΟΣ: -Καρολίνα μου τί τρέχεις; Γιατί κλαις;

-ΚΑΡΟΛΙΝΑ: -Η αδελφή μου, Νίκο. Η αδελφή μου, η Μιρέλλα, η μικρή μου Μιρέλλα...

-ΝΙΚΟΣ: -Τί έγινε με τη Μιρέλλα; Έπαθε τίποτα κακό η αδελφή σου;

-ΚΑΡΟΛΙΝΑ: -Την απήγαγαν Νίκο από το χωριό μου, το Τσίμποκ. Μπήκαν στα σχολεία αντάρτες της Μπόκο Χαράμ και όσες μαθήτριες ήσαν χριστιανές τις πήραν και χάθηκαν. Η μάνα μου γράφει πως δυό μήνες είχε να μάθει κάτι γι’ αυτήν. Κάποια κορίτσια που κατάφεραν να το σκάσουν ανέφεραν πως οι ισλαμιστές της Χαράμ τις βασανίζουν, τις βιάζουν και κάποιες τις σκότωσαν ήδη. Θέλουν να τις εξισλαμίσουν με το ζόρι και μετά να τις πουλήσουν σκλάβες στο Τσαντ. Αυτές της έφεραν το μαντάτο...

-ΝΙΚΟΣ (σχεδόν μονολογώντας, χαμηλόφωνα):-Καλά βρε παιδάκι μου, τόσοι σκοτωμοί, τόση βία, τέτοιος φανατισμός γιά τη διάκριση του Θεού σε θρησκείες. Στο κάτω, κάτω, ένας είναι ο Δημιουργός-Θεός και μάλιστα απρόσωπος, αφανής κι απόμακρος... Γιατί αυτή η μανία των μεν και η προσκόλληση των δε σε διαφορετικά στρατόπεδα... Ποτέ μου δεν κατάλαβα...

-ΚΑΡΟΛΙΝΑ:-Πώς να καταλάβεις Νίκο μου, πώς να καταλάβεις εσύ. Ζεις μέσα στην άνεση, την καλοπέραση και την σιγουριά που σου προσφέρει η καταναλωτική σου κοινωνία και η προστασία των δικών σου. Απομακρυσμένοι από τον Θεό, δεν χρειάστηκε ποτέ να ικετεύσεις με ζέση γιά κάτι απλό, που όμως ποθεί η ψυχή σου και δεν μπορεί ν’ αποκτήσει. Στη θαλπωρή του σπιτιού σου δεν ένοιωσες ποτέ έλλειψη και την ανάγκη να σηκώσεις τα μάτια σου στον ουρανό, να μιλήσεις με τον Πλάστη και να ζεστάνεις τη ψυχή σου από τη ζέστη Του. Να ζητήσεις γιατρειά γιά το σώμα σου, ελπίδα γιά την ψυχή σου και συγχώρεση γιά τα αμαρτήματά σου. Χορτάτοι και πολυάσχολοι νομίζετε πως το χρήμα κι η τεχνολογία σας καλύπτουν και σας εξασφαλίζουν. Γι’ αυτό, όλοι σας, έχετε απομακρυνθεί από τον δρόμο του Θεού και τις εντολές Του κι έτσι χάνετε την επαφή μαζί Του. Όμως εμείς, στο φτωχικό μας χωριουδάκι ζούμε μαζί με τον Θεό. Κάτω από την σκέπη Του και τη ζεστασιά της αγκαλιάς Του. Απλοί σαν τον Γιό Του που έστειλε να θυσιαστεί για χάρη μας. Τον Θεό τον νοιώθουμε καθημερινά δίπλα μας. Τον αγγίζουμε και μας αγγίζει. Τον βλέπουμε καθαρά μέσα από τη σοφή Δημιουργία Του. Αυτόν τον Θεό, που μας γνώρισαν οι γονείς μας κι οι παππούδες μας. Είναι ο Θεός των προγόνων μας που τον πιστεύουμε ως τον μοναδικό αληθινό Θεό. Έναν Θεό που εμείς δεν μπορούμε, ούτε να παραβλέψουμε, ούτε ν’ απαρνηθούμε. Είναι κομμάτι της ψυχής μας που δεν μπορεί να ξεχωρίσει απ’ αυτήν, Αυτός την προστατεύει. Αυτός την εξουσιάζει και μ’ Αυτόν θα ενωθεί όταν μας καλέσει να φύγουμε απ’ αυτόν τον κόσμο.

-ΝΙΚΟΣ: (κουνάει σκεφτικός το κεφάλι).... - Τελικά με τη Μιρέλλα τί έγινε;

-ΚΑΡΟΛΙΝΑ (ξεσπάει σε λυγμούς):-Την βίασαν, την βασάνισαν και την σταύρωσαν στη μέση του στρατοπέδου τους...

(Ο Νίκος αγκαλιάζει την Καρολίνα.... ενώ μπαίνει φουριόζικα ένας μαθητής και ρωτάει λαχανιασμένος):

-ΜΑΘΗΤΗΣ:- Ο Χατίφ, πού είναι ο Χατίφ;

-ΝΙΚΟΣ: -Κάπου εδώ ήταν. Τί τον θέλεις;

-ΜΑΘΗΤΗΣ:- Τον ζητάει η μητέρα του. Είναι στο γραφείο του Διευθυντή. Κλαίει. Ο πατέρας του κι η αδελφή του πνίγηκαν χθες καθώς έρχονταν. Η βάρκα τους βούλιαξε, τα πτώματά τους τα βρήκαν χθες στη Μυτιλήνη και πρέπει να πάει κάποιος, επειγόντως, γιά την αναγνώριση.

ΑΥΛΑΙΑ

Σκηνή Δ΄:

Σκηνικό όπως στην Α΄ σκηνή: Συζητούν καθισμένοι η μητέρα του Χατίφ, η Φαρίντα κι ο πατέρας του Νίκου.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: -Τα θερμά μου συλλυπητήρια κυρία. Συναισθάνομαι την τραγωδία σας, νοιώθω συγκλονισμένος και θα ήθελα πολύ να κάνω κάτι γιά σας. Ό,τι περνάει απ’ το χέρι μου.

-ΦΑΡΙΝΤΑ:- Σας ευχαριστώ κύριε Ευλάμπιε, σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: -Ξέρω πως ο γιός σας είναι ο καλύτερος φίλος του Νίκου, σχεδόν αδελφός, και θέλω, πράγματι, να σας βοηθήσω ουσιαστικά. Δηλαδή ο Νίκος το θέλει πιό πολύ κι εγώ, απλά, δεν του χαλάω χατίρι.

-ΦΑΡΙΝΤΑ: -Ακούστε με κύριε. Εγώ με τον Χατίφ φύγαμε πέρυσι από τη Συρία. Μας έστειλε ο άντρας μου γιά να γλυτώσουμε. Η πόλη μας κινδύνευε από τους μαχητές του ISIS, κι εμείς σαν χριστιανοί κινδυνεύαμε περισσότερο. Τις γυναίκες τις βίαζαν και τις πουλούσαν σκλάβες, όσο γιά τους άντρες τους ξέκαναν επί τόπου. Η οικογένειά μας ήταν πολύ δεμένη κύριε Ευλάμπιε. Όμως η ανάγκη της επιβίωσης την διέλυσε. Πέρυσι φύγαμε εγώ με τον Χατίφ κι ο άντρας που έμεινε πίσω με τη μικρή μας κόρη, που δεν κινδύνευε γιατί ήταν πολύ μικρή. Βολευτήκαμε σε κάποιο μακρινό συγγενή και περίμενα και τους άλλους να ’ρθουν και όλοι μαζί να φύγουμε για Καναδά. Ο παλιός συνεταίρος μας είναι από χρόνια εγκατεστημένος εκεί και μας υποσχέθηκε υποστήριξη. Θα ήταν πολύ μεγάλη βοήθεια αν μου βρίσκατε κάποια δουλειά, λίγο πιό ξεκούραστη και ανάλογη με τα προσόντα μου.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: -Πως ζούσατε όλον αυτόν τον καιρό, κυρία Φαρίντα;

-ΦΑΡΙΝΤΑ: -Πώς να ζήσουμε κύριε. Φτωχά, πολύ φτωχά. Κάτοχος μάστερ στη διοίκηση επιχειρήσεων εγώ, είχαμε με τον άντρα μου μιά μικρή αλυσίδα σούπερ μάρκετ, που ο πόλεμος την κατέστρεψε. Αφήσαμε πίσω άνετη ζωή κι αναγκάστηκα να δουλεύω εδώ σε συνεργείο καθαρισμού κτιρίων. Κούραση πολλή και μόλις που τα βγάζω πέρα. Περίμενα τον άντρα μου, που έμεινε πίσω γιά να γλυτώσει και ρευστοποιήσει ό,τι μπορούσε από την περιουσία μας, και μόλις θα ερχόταν -φέρνοντας και κάποια δολάρια- θα σμίγαμε πάλι σαν οικογένεια και θα πηγαίναμε ν’ αρχίσουμε νέα ζωή σ’ έναν ήσυχο τόπο. Χωρίς πολέμους και βία. Όμως η τύχη βλέπετε... Τώρα να δούμε πώς και αν θα μπορέσω να πάω με τον Χατίφ στον Καναδά...

-ΠΑΤΕΡΑΣ: (μετά από σκέψη) -Ακούστε κυρία Φαρίντα, δεν χρειάζεται να πάτε πουθενά. Ο Νίκος αγαπάει πολύ τον Χατίφ κι απ’ όσα μου έχει πει γι’ αυτόν είχα αρχίσει να τον συμπαθώ κι εγώ. Το διπλανό μου δυάρι ξενοικιάζεται σε δέκα μέρες. Έχω βάλει αγγελία γιά να το ξανανοικιάσω, αλλά θα την βγάλω. Θα σας το δώσω δωρεάν και θα μετακομίσετε εδώ. Όσο γιά δουλειά, θα πιάσετε αμέσως στο λογιστήριο της εταιρείας μου. Γιά το αντικείμενο θα σας ενημερώσει ο λογιστής μου. Γιά τα προσόντα σας θα είναι παιχνιδάκι. Κι όταν σας περισσεύει χρόνος, θα μπορείτε να βάλετε λίγη τάξη και στο δικό μου σπίτι. Από τότε που «έχασα» τη γυναίκα μου, μεριά εγώ με τη δουλειά, μεριά ο Νικολάκης με την ατσαλιά, το καταντήσαμε αχούρι. Και τις Κυριακές το μεσημέρι θα μπορούμε να μαζευόμαστε γύρω από το τραπέζι. Ας πούμε σαν... οικογένεια. Από χρόνια έχω χάσει αυτή την αίσθηση και μου λείπει πολύ. Τώρα που λείπει κι από σας, νομίζω πως είναι καιρός να την ξαναστήσουμε. Τί θα λέγατε;

-ΦΑΡΙΝΤΑ: (Κλαίγοντας μ’ αναφιλητά) - Ο Θεός να σας το ανταποδώσει κύριε. Ο Θεός...

(Μπαίνουν ο Νίκος με τον Χατίφ, που προφανώς κρυφάκουγαν έξω από το δωμάτιο. Ο Χατίφ αγκαλιάζει και παρηγορεί τη μητέρα του)

-ΝΙΚΟΣ: -Ε΄ τί γίνεται εδώ; Γιατί κλαίει η κυρία Φαρίντα; Πατέρα τί της έκανες, τι της είπες και την πείραξε;

-ΠΑΤΕΡΑΣ: -Τίποτα γιέ μου, τίποτα. Μάλλον συγκινήθηκε. Ρώτα την ίδια αν δεν με πιστεύεις;

-ΦΑΡΙΝΤΑ: -Πράγματι παιδί μου, αλίμονο. Ο πατέρας σου είναι ένας άγγελος και οι άγγελοι δεν βλάπτουν, μόνο καλό μπορούν να κάνουν.

-ΠΑΤΕΡΑΣ: -Αλήθεια Νικολάκη, γιά εκείνη τη συζήτηση που είχαμε προ ημερών, γιά εκείνον τον... πως τον λένε, α΄, ναι τον Φαλμεράγιερ, σου έχω μιάν απάντηση από τον Παπαρρηγόπουλο. Έβαλα σελιδοδείκτη στη σχετική σελίδα...

(Ο Πατέρας κινείται προς το γραφείο γιά να πάρει ένα βιβλίο που βρίσκεται απάνω)

-ΝΙΚΟΣ: -Δεν πειράζει, πατέρα. Δεν χρειάζεται... Κατάλαβα μόνος μου. Καμιά φορά η προσωπική εμπειρία δίνει μεγαλύτερη πείρα από έναν τόμο ολόκληρο.

ΑΥΛΑΙΑ

Ευχαριστίες!

Σε όλους όσοι, πολύ τιμητικό για μένα, έσπευσαν να αποστείλουν ευχές γιά την ονομαστική μου εορτή -βαθειά συγκινητικό γεγονός- απευθύνω από βάθους καρδίας ένα μεγάλο ευχαριστώ.

Η μη έγκαιρη αντίδραση οφείλεται σε παρατεταμένη -μετά από πολλά χρόνια αδράνειας- περίοδο διακοπών και «γυροβολιά» στις Σποράδες, από όπου επέστρεψα με ωραίες εντυπώσεις και μπόλικη… κούραση.

Και τώρα… η ζωή συνεχίζεται, μαζί με την ρουτίνα της. Γιά όσο -τέλος πάντων- μπορεί να συνεχιστεί…

Στην φωτογραφία, το μικρό εκκλησάκι του Άη Γιάννη, (197 σκαλιά), στην κορυφή του λόφου. Κάπου στο βόρειο μέρος της Σκοπέλου, όπου γυρίστηκαν μερικές χαρακτηριστικές σκηνές του φιλμ "Mama mia".